Background Image

Salomo Birnbaum

Salomo Birnbaum (1891-1989) erhielt 1922 einen Lehrauftrag für Jiddisch in Hamburg - den ersten, der an einer westeuropäischen Universität eingerichtet wurde.

Sein Lebenswerk umfasst ein breites Spektrum philologischer und paläographischer Forschungen. Seine wissenschaftlichen Arbeiten zur Jiddistik sind bis heute wegweisend.

Dazu gehört die 1915 in Wien erschienene 'Praktische Grammatik der Jiddischen Sprache für den Selbstunterricht', die erste vollständige wissenschaftliche Grammatik des Jiddischen überhaupt. Birnbaum promovierte 1921 an der Universität Würzburg über die hebräisch-aramäische Komponente des Jiddischen.

Durch die Nationalsozialisten 1933 aus Hamburg ins Exil vertrieben, setzte Birnbaum seine vielfältige jiddistische Arbeit in London und später in den USA und Kanada fort.

Seine wichtigsten Forschungsergebnisse über die jiddische Sprache sind enthalten in den beiden Bänden: 'Die Jiddische Sprache. Ein kurzer Überblick und Texte aus acht Jahrhunderten' (1974) und - stark erweitert - 'Yiddish - A Survey and a Grammar' (1979).

Salomo Birnbaum wurde mit mehreren Ehrendoktortiteln ausgezeichnet, u.a. 1986 von der Universität Trier; eine entsprechende Ehrung durch die Universität Hamburg gab es nicht.

 

 

שלמה בירנבוים (1989-1891) האָט אין יאָר 1922 באַקומען דעם אויפֿטראָג פֿאַר ייִדישן אונטערריכט אין האַמבורג – דעם ערשטן אַזעלכן אין אַ מערבֿ-אייראָפעישן אוניווערסיטעט

זײַן לעבנסווערק נעמט אַרום אַ ברייטן ספעקטער פֿון פֿילאָלאָגישע און פאַלעאָגראַפֿישע פֿאָרשונגען, זײַנע וויסנשאַפֿטלעכע אַרבעטן אויפֿן ייִדיש-געביט בלײַבן אַן אמתר וועגווײַזער ביזן הײַנטיקן טאָג

צו זיי געהערט די אין 1915 אין ווין דערשינענע "פראַקטישע גראַמאַטיק פֿון דער ייִדישער שפראַך פֿאַר זעלבסט-אונטערריכט" ,וואָס דאָס איז בכלל געווען די ערשטע וויסנשאַפֿטלעכע ייִדישע גראַמאַטיק. און אין 1921 פראָמאָווירט בירנבוים אין דעם ווירצבורגער אוניווערסיטעט מיט אַ דיסערטאַציע וועגן אַרמיש-העברעישע קאָמפאָנענטן אין ייִדיש

אין 1933, פֿאַרטריבן פֿון האַמבורג דורך די נאַציאָנאַל-סאָציאַליסטן, פֿירט בירנבוים זײַן פֿילזײַטיקע אַרבעט אויפֿן ייִדיש-געביט ווײַטער אין לאָנדאָן און שפעטער אין קאַנאַדע

די וויכטיקסטע רעזולטאַטן פֿון זײַנע פֿאָרשונגען אין ייִדיש-לשון זענען אַנטהאַלטן אין די ביידע צוויי בענדער: "די ייִדישע שפראַך. אַ קורצער איבערבליק און טעקסטן פֿון אַכט יאָרהונדערטער" און – וועזנטלעך דערגאַנצט – "ייִדיש - אַן איבערבליק און אַ גראַמאַטיק"

שלמה בירנבוימס פֿאַרדינסטן זענען אָפגעמערקט געןןען מיט אַ ריי ערן-טיטלען, צוו"אַ, אין 1986, פֿון דעם אוניווערסיטעט טריר; מצד דעם האַמבורדער אוניווערסיטעט איז אים אָבער קיין געהעריקער כּבֿוד ניט אָפגעגעבן געוואָרן